आठवणीतला ऑफलाइन काळ आणि आजचं ऑनलाइन जीवन…
जामनेर प्रतिनिधी | JBN महाराष्ट्र NEWS एक काळ असा होता, जेव्हा मोबाईल नव्हता, इंटरनेट नव्हतं; पण माणसांकडे एकमेकांसाठी भरपूर वेळ होता. आज सगळं काही ऑनलाइन झालंय, मात्र त्या जुन्या आठवणींची ऊब अजूनही मनाला सुखावते…एक काळ असा होता, जेव्हा माणूस खरंच ‘ऑफलाइन’ जगायचा. मोबाईल नव्हता, टीव्ही नव्हता, इंटरनेट नव्हतं आणि प्रत्येक क्षण सोशल मीडियावर दाखवण्याची गरजही नव्हती. घरात एखादा फोन असला तरी तो श्रीमंतांच्या घरातच असायचा. गरिबाच्या घरात साधेपणा होता; पण त्या साधेपणातही समाधान होतं.रात्र झाली की घरातला दिवा लावून सगळे एकत्र बसायचे. उन्हाळा असला की घराबाहेर मोकळ्या हवेत गप्पा रंगायच्या. अंगणात किंवा ओट्यावर बसून शेजारी-पाजारी सुख-दुःखाच्या गोष्टी सांगायचे. कुणाच्या घरात एखादा पाहुणा आला की तो फक्त त्या घराचा पाहुणा राहत नसे, तर संपूर्ण गल्लीचा पाहुणा व्हायचा.बालपण म्हणजे खेळ, माती आणि मित्रांची संगत…त्या काळात मनोरंजनासाठी मोबाईलची गरज नव्हती. कबड्डी, खो-खो, लगोरी, चोर-पोलीस, डब्बा ऐसपैस, लंगडी असे कितीतरी खेळ मुलं मनापासून खेळायची. सकाळी घरातून बाहेर पडलेलं मूल संध्याकाळी आईने आवाज दिल्यावरच घरी परतायचं.कधी पतंग उडवायची, कधी सायकलवरून गावभर फिरायचं, तर कधी मित्रांसोबत मैदानात तासन्तास खेळायचं. पडल्यावर खरचटलं तरी पुन्हा उठून खेळायला सुरुवात व्हायची. त्या खेळांमध्ये शरीराची ताकद वाढायची आणि त्याहून महत्त्वाचं म्हणजे मैत्रीची नाती घट्ट व्हायची.सण म्हणजे आनंदाचा खरा उत्सव…दिवाळी, पाडवा, भाऊबीज, पोळा अशा सणांची वर्षभर आतुरतेने वाट पाहिली जायची. दिवाळीत वर्षातून एकदा फटाके फोडण्याची मजा काही वेगळीच होती. मामाच्या गावाला जाणं, नातेवाईकांना भेटणं, एकत्र फराळ करणं आणि घराघरात जाऊन शुभेच्छा देणं—हा सगळा आनंद प्रत्यक्ष अनुभवता यायचा.आज एका क्लिकवर शुभेच्छा पाठवता येतात; पण पूर्वी शुभेच्छा देण्यासाठी माणसं स्वतःच्या पायाने एकमेकांच्या घरी जायची. त्या भेटीतला आनंद, आपुलकी आणि जिव्हाळा वेगळाच होता.लग्न असो वा छोटासा आनंद… सगळे सहभागी व्हायचेगावात कुणाच्या घरात लग्न असेल तर पंधरा दिवस आधीपासूनच तयारी सुरू व्हायची. घरातील मंडळींबरोबर शेजारी-पाजारीही कामाला लागायचे. कुणी स्वयंपाकात मदत करायचं, कुणी पाहुण्यांची व्यवस्था करायचं, तर कुणी इतर जबाबदाऱ्या सांभाळायचं.माणसांमध्ये टिकून होती ती आपुलकी, जिव्हाळा आणि एकमेकांसाठी उभं राहण्याची भावना.पण काळ बदलला…ऑफलाइन जग ऑनलाइन झालं…आज मोबाईलच्या एका क्लिकवर संपूर्ण जग आपल्या हातात आलं आहे. बाजारात जाण्यापासून ते खरेदी करण्यापर्यंत, शिक्षणापासून मनोरंजनापर्यंत आणि नातेवाईकांशी संवाद साधण्यापासून शुभेच्छा देण्यापर्यंत सगळं काही ऑनलाइन झालं आहे.आज सेल्फी, स्टेटस, रील्स, व्हिडिओ कॉल आणि सोशल मीडिया हे जीवनाचा अविभाज्य भाग झाले आहेत. आपण दिवसभर ऑनलाइन असतो; पण कधी कधी आपल्या जवळच्या माणसांसाठी मात्र वेळ नसतो.पूर्वी एखाद्या मित्राला भेटण्यासाठी आपण त्याच्या घरी जायचो. आज त्याच्या ऑनलाइन असण्याचा हिरवा दिवा पाहूनच समाधान मानतो. पूर्वी सणाच्या दिवशी घराघरात भेटी व्हायच्या; आज शुभेच्छांचा एक मेसेज काही सेकंदांत शेकडो लोकांपर्यंत पोहोचतो.तंत्रज्ञानाने जीवन नक्कीच सोपं केलं आहे. ऑनलाइन जगामुळे वेळ वाचला, अंतर कमी झालं आणि अनेक सुविधा आपल्या हाताशी आल्या. पण या सगळ्या सुविधांच्या गर्दीत आपण माणसांमधला संवाद आणि नात्यांमधली उब हरवू नये, हेही तितकंच महत्त्वाचं आहे.थोडं पुन्हा ‘ऑफलाइन’ जगूया…जुना काळ परत येणार नाही. ते दिवस, ते खेळ, ती अंगणातली गप्पा, मित्रांची टोळी आणि सणांची लगबग पुन्हा तशीच अनुभवता येणार नाही. पण त्या काळातील साधेपणा, माणुसकी, आपुलकी आणि नात्यांची किंमत आपण आजही जपू शकतो.कधीतरी मोबाईल बाजूला ठेवूया. कुटुंबासोबत बसूया. मित्रांना प्रत्यक्ष भेटूया. मुलांना मैदानात खेळू देऊया. सण फक्त स्टेटसवर न ठेवता तो आपल्या माणसांसोबत साजरा करूया.कारण शेवटी आयुष्याची खरी आठवण मोबाईलच्या गॅलरीत नसते; ती आपल्या मनात जपलेली असते.ऑनलाइन जगणं गरजेचं आहे, पण कधीतरी थोडं ‘ऑफलाइन’ जगणंही तितकंच आवश्यक आहे…!
